AB Yönetmelik | CE Belgesi | CB Belgesi | Belgelendirme PTC Testing.

TS EN 60204-1 Makinalarda Güvenlik-Makinaların Elektrik Donanımı ile İlgili Genel Kurallar

 

TS EN 60204-1 standardı yerinde test hizmeti ile çalışmaya hazır halde bulunan elle taşınamayan makineleri kapsamaktadır.  TS EN 60204-1  standartı kapsamındaki deneylerin uygulanmasındaki amaç makinelerin elektriksel donanımlarının uygunluğunu ve güvenirliliğini sağlamaktır.

 TS EN 60204-1 standardı kapsamı ile makinelere

  1. Toprak devamlılığı

  2. Yalıtım direnci

  3. Elektriksel dayanım  testleri uygulanmaktadır.

 

TS EN 60204-1 standardı kapsamındaki bu testlerin sonucunda ayrıntılı test analiz raporu ile makinelerin elektriksel donanımlarının uygunluğunu ve güvenirliliğini tasdik ederek iş kazalarının önüne geçip üretimin verimliliğini ve ihracatını arttırabilirsiniz.

 

TS EN 60204-1 standardı kapsamında bulunan testlere göz atacak olursak,

  1. Toprak Devamlılığı Testi Toprak bağlantı ucu ile koruyucu bağlantı devresinin bölümleri olan çeşitli noktalar arasında yapılır.  Bu test ile makinenin topraklama sisteminin güvenirliliği kontrol edilerek test sonucunun standartta belirtilen değerleri içeren tablo üzerinden olumlu veya olumsuz olduğu belirlenir.

 

  1. Yalıtım Direnci Testi  Makinenin güç devresi ile koruyucu topraklama devresi arasına 500V DC gerilim uygulanarak yapılır. Bu şekilde fazlar arası, faz-toprak arası, faz-nötr arası izolasyonun sağlanıp sağlanmadığı tespit edilir. Testin sonucunda ölçülen yalıtım direnci TS EN 60204-1 standartı kapsamına göre 1M Ohm’dan küçük olmamalıdır.

 

  1. Elektriksel Dayanım Testi  Makinenin güç devresi ile koruyucu topraklama devresi arasına 1000V AC gerilim uygulanarak yapılır. Bu testin amacı erişilebilir tüm metal kısımların operatör yada kullanıcı ile temas etmesini engelleyen izolasyon malzemesinin dayanımını belirlemektir.

 

TS EN 60204-1 Standardı Kapsamındaki Deneyler Hangi Makinelere Uygulanır?

TS EN 60204-1 Standardı Besleme gerilimleri 1000 V a.a.’yı veya 1500 V d.a’yı aşmayan ve beyan frekansı 200 Hz’i geçmeyen makinelerin teçhizatına veya teçhizat bölümlerine uygulanır.

Bu makinelere örnek olarak;

 

Metal işleme makinaları                                      Gıda makinaları

Metal kesme makinaları                                        Hamur kesiciler

Metal şekillendirme makinaları                            Karıştırma makinaları

Börek ve pasta makinaları

Et hazırlama makinaları

 

Plastik ve kauçuk makinaları                            Baskı, kağıt ve karton makinaları

Enjeksiyonlu döküm makinaları                           Baskı makinaları

Çekme makinaları                                                  Son işlem makinaları, keskiler

Üflemeli döküm makinaları                                   Makaraya sarma ve kesme makinaları

Termoset döküm makinaları                                 Katlanan kutu yapıştırma makinaları

Boyut küçültme makinaları                                    Kâğıt ve karton imalat makinaları

 

Ağaç işleri makinaları                                         Muayene/deney makinaları

                                               Koordinat ölçme makinaları

Levhalama makinaları                                           İmalat içi ölçme makinaları

Testere makinaları

 

Montaj makinaları                                                 Kompresörler

 

Malzeme yükleme/boşaltma makinaları         Ambalaj makinaları

Robotlar                                                                   İstifleyiciler/istiften alıcılar

Konveyörler                                                

Yer değiştirme makinaları

Depolama ve geri alma makinaları

 

Tekstil makinaları                                                 Çamaşırhane makinaları

 

Soğutma ve iklimlendirme makinaları            Isıtma ve havalandırma makinaları

 

Deri/suni deri giyim ve ayakkabı makinaları Yapı ve bina malzemeleri makinaları

Kesme ve delme makinaları                                 Tünel açma makinaları

Kaba işleme, silme, parlatma, kesip

düzenleme ve fırçalama makinaları                    Beton karıştırma makinaları

Ayakkabı kalıplama makinaları                            Tuğla imal makinaları

Sağlamlaştırma makinaları                                   Taş, seramik ve cam işleme makinaları

 

Kaldırma makinaları                                             Taşınabilir makinalar

Vinçler                                                                      Ağaç işleme makinaları

Yük asansörleri                                                       Metal işleme makinaları

 

 

İnsan taşıma makinaları                                     Seyyar makinalar

Yürüyen merdivenler                                             Kaldırma platformları

İnsan taşıma halat yolları                                      Fork-lift araçları

İnsan asansörleri                                                    İnşaat makinaları

 

Elektrikli kapılar                                                    Sıcak metal işleme makinaları

 

Eğlence makinaları                                              Tabaklama makinaları

Atlı karıncalar                                                          Çok merdaneli makinalar

Bant bıçak makinaları

Hidrolik tabaklama makinaları

 

Pompalar                                                                Maden ve taşocağı makinaları

 

Tarım ve orman makinaları şeklindedir.

 

 

TS 3033 EN 60529 STANDARDI (IP Testi)

 

Mahfazalarla sağlanan koruma dereceleri (IP Kodu) (Elektrik donanımlarında)

 

TS 3033 EN 60529 standartı kapsamı ürünlerdeki elektrik devrelerinin mahfazalarla sağlanan koruma derecelerini (IP Kodu) inceleyip sınıflandırmak için kullanılır.

 

TS 3033 EN 60529 standartı kapsamına tabi tutulacak ürünlerin beyan geriliminin 72,5 kV’u aşmamaları esastır. TS 3033 EN 60529 standardı koşullarına uygun olan ürünlerin elektrik donanımı için mahfazalarla sağlanan koruma dereceleri (IP Kodu) belirlenir.

 

Peki TS 3033 EN 60529 standardı ile Neyi Amaçlıyoruz?

 

TS 3033 EN 60529 yani IP Testi ile kişilerin mahfazanın içerisindeki elektriksel bölümlere erişimini önlemek bununla beraber mahfaza içerisindeki donanıma zarar verebilecek gerek katı gerekse sıvı girişine karşı koruma amaçlanmıştır.

 

IP Kodu Nedir? Anlamları Nelerdir?

 

Tehlikeli bölümlere erişmek, yabancı katı cisimlerin girmesini ve sıvı girişine karşı koruma derecelerini göstermek ve bu tür koruma ile ilgili ilave bilgileri vermek için kullanılan bir kodlama sistemidir.

 

Güvenli çalışma şartlarını belirtmek için elektrikli ürünlere IP kodu verilmelidir. 

Bu kod 2 basamak şeklindedir. Farklı etkilere karşı dayanıklılığı kolay ifade edebilmek için IP derecelendirmesinde her bir basamak ayrı bir etkiye karşı korumayı ve basamaklardaki sayılar korumanın derecesini belirtir.

 

IP Sınıflandırmasında kullanılan basamakların anlamları:


1. Katı cisimlere karşı koruma
2. Sıvılara karşı koruma şeklindedir.

IP kodunda yer alan 1. rakamın koruma dereceleri şu şekildedir:

0

Cihazın toza karşı korumasız olduğunu belirtir.

Korumasız

1

Çapı 50 mm ve üzerindeki katı cisimlere karşı korumalıdır.

Örn: El

2

Çapı 12,5 mm ve üzerindeki katı cisimlere karşı korumalıdır.

Örn: Parmak

3

Çapı 2,5 mm ve üzerindeki katı cisimlere karşı korumalıdır

Örn: Tel, kablo ve el aletleri

4

Çapı 1 mm ve üzerindeki katı cisimlere karşı korumalıdır.

Örn: İnce tel, ince kablo ve küçük el aletleri

5

Toz girişine karşı korumalıdır. Toz girişi tamamen engellenememiştir ancak ürüne zarar vermesi söz konusu değildir.

Örn: Belli oranda toz zerreleri

6

Toz geçirmez. Cihaza toz girişi tamamen engellenmiştir.

Tam Koruma

 

IP kodunda yer alan 2. rakamın koruma dereceleri şu şekildedir:

0

Cihazın sıvılara karşı herhangi bir muhafazası yoktur.

1

Cihazın muhafazası dikey sıvı damlalarına karşı korumalıdır.

2

Cihazın muhafazası 15º ye kadar eğiklikte düşen sıvı damlalarına karşı korumalıdır.

3

Cihazın muhafazası sıvı püskürtmelerine karşı cihazı korumalıdır.

4

Cihazın muhafazası sıvı sıçramasına karşı cihazı korumalıdır.

5

Cihazın muhafazası fışkırtılan sıvılara karşı cihazı korumalıdır.

6

Cihazın muhafazası yüksek şiddetle fışkırtılan sıvalara karşı cihazı korumalıdır.

7

Cihazın muhafazası geçici olarak sıvıya batırılması durumunda cihazı korumalıdır.

8

Cihazın muhafazası kalıcı olarak sıvı altında kalması durumuna uygun şekilde cihazı koruyacak şekilde tasarlanmıştır.

 

 

Örnek olarak üzerinde IP 65 koruma sınıfı belirtilen bir ürünü inceleyelim.

IP kodunun ilk karakteristik rakamı olan 6 bu ürün için hiçbir tozu geçirmeyeceğini belirtirken, ikinci karakteristik rakamı olan 5 ise düşük basınçlı suya karşı korumalı olduğunu belirtmektedir.

 

 

 

TS EN 60335-1 Ev ve Benzeri Yerlerde Kullanılan Elektrikli Cihazlar İçin Güvenlik Kuralları

 

TS EN 60335-1 Standardı Tek fazda 250V’u diğerlerinde 480V’u aşmayan beyan geriliminde çalışan ev ve benzeri yerlerde ve ticari amaçlar için kullanılan elektrikli cihazların güvenlik kurallarını kapsar.

Bununla beraber ev tipi kullanım için amaçlanmayan, ancak toplum için tehlike kaynağı olabilen, örnek olarak, rastgele kişiler tarafından mağaza, dükkan ve atölyelerde, küçük sanayi iş yerlerinde ve kırsal alandaki çiftliklerde kullanılması istenen cihazlar da bu standardın kapsamı içindedir.

 

Peki Bu Cihazların Güvenilirliği Hangi Testlerle Belirlenir?

Hayatımızı kolaylaştırmada büyük rol üstlenen elektrikli aletlerin güvenilirliği oldukça önemlidir. TS EN 60335-1 Standardı kapsamında bulunan LVD Testleri ev ve benzeri yerlerde ve ticari amaçlar için kullanılan elektrikli cihazların güvenirliliğini ölçmemizi sağlamaktadır.

 

Bu bağlamda uygulanan testler aşağıdaki gibidir.

  • İşaretleme ve Etiket Dayanıklılığı Testi

  • Kaçak Akım Testi

  • Giriş Gücü ve Akım Testi

  • Gerilimli Bölümlere Erişmeye Karşı Koruma Testi

  • Sıcaklık Testi

  • Toprak Sürekliliği Testi

  • IP Testi

  • İzolasyon Direnci Testi

  • Olağan Dışı Çalışma Testi

  • Denge Testi

  • Kapasite Boşaltma Testi

  • Elektriksel Dayanım Testi

  • Yalıtma Aralıkları ve Yüzeysel Kaçak Yolu Uzunlukları Testi

  • Fonksiyonel Testler

  • Mekanik Darbe ve Dayanım Testleri

  • Vidalar ve Bağlantılar için Tork Testi

  • Neme Karşı Dayanıklılık Testi

  • Isıya ve Yanmaya Dayanıklılık Testi

 (Bilye Basıncı, Kızaran Tel, İğne Alevi)

 

TS EN 63335-1 Standardı kapsamındaki bu testler ile ev vb. yerlerde kullanılan (tost makinesi, saç kurutma makinesi, elektrikli süpürge, kahve makineler, su ısıtıcıları gibi küçük ev aletleri) elektrikli aletlerin dikkatsizlik sonucu oluşabilecek çarpılma, yanma gibi ev kazalarının önüne geçilmesi sağlanmaktadır. Bununla beraber bu aletlerden maksimum verim alımı hedeflenmektedir.

 

 

TS EN 60335-2-9

 

TS EN 60335-2-9 standartı beyan gerilimi 250 V’dan fazla olmayan ev ve benzeri yerlerde kullanılan kızartma, ızgara yapma ve pişirme özelliği bulunan taşınabilir elektrikli cihazların güvenlik kurallarına uygunluğunu ve çevresindeki tüm kişilerce karşılaşılan, cihazlardan kaynaklanan yaygın tehlikelerine karşı korumayı kapsamaktadır.

 

Bu cihazların koruması ve güvenliği TS EN 63335-1 standartı kapsamında bulunan deneyler ile belirlenmektedir.

 

TS EN 60335-2-9 standartın kapsamında bulunan cihazlara örnek olarak;

Elektrikli pişirme ocakları

Pişiriciler

Temaslı ızgaralar

Döner ızgaralar

Taşınabilir fırınlar

 

TS EN 60335-2-15

 

TS EN 60335-2-15 standartı beyan gerilimi 250 V’dan fazla olmayan ev ve benzeri yerlerde kullanılması amaçlanan sıvıları ısıtmak için kullanılan elektrikli cihazların çalıştırıldığında elektrik, mekanik, yangın ve radyasyon gibi tehlikerine karşı koruma korumayı kapsamaktadır.

Bu cihazların koruması ve güvenliği TS EN 63335-1 standartı kapsamında bulunan deneyler ile belirlenmektedir.

 

TS EN 60335-2-15 standartı kapsamında bulunan cihazlara örnek olarak;

Kahve makinaları

Elektrikli su ısıtıcıları (Kettle)

Pişirme tavaları

Yumurta pişirme cihazları

Süt ısıtıcıları şeklinde belirtilmiştir.

 

TS EN 60335-2-23

 

TS EN 60335-2-23 standartı beyan gerilimi 250 V’u geçmeyen ev tipi ve benzeri yerlerde insan veya hayvanların deri veya saç bakımı hizmetinde aynı zamanda ev tipi kullanım için amaçlanmayan atölyelerde, küçük sanayide ve çiftliklerde herkes tarafından kullanılan tehlike oluşturabilcek cihazları kapsamaktadır.

Bu cihazların koruması ve güvenliği TS EN 63335-1 standartı kapsamında bulunan deneyler ile belirlenmektedir.

 

TS EN 60335-2-23 standartı kapsamında bulunan cihazlara örnek olarak;

Saç kurutucuları

Saç kıvırma maşaları

Perma cihazları

El kurutucuları

Kuaför salonlarında kullanılan cihazlar şeklindedir.

 

 

TS EN 60335-2-30

 

TS EN 60335-2-30 standardı beyan gerilimleri tek fazlı cihazlar için 250 V’dan ve diğer cihazlar için 480 V’dan daha fazla olmayan ev ve benzeri yerlerde kullanılan elektrikli oda ısıtıcılarının güvenlik kurallarını kapsar.

Bu standart ayrıca cihazlarda oluşabilecek elektrik, mekanik, ısı, yangın ve ışıma gibi tehlikelere karşı korumayıda kapsamaktadır.

Normal olarak evlerde kullanılması amaçlanmayan, ancak alış veriş yerlerinde, küçük sanayide ve çiftliklerde sıradan kişiler tarafından kullanılması amaçlanan cihazlar gibi toplum için tehlike kaynağı olabilen cihazlarda TS EN 60335-2-30 standartının kapsamındadır.

Bu cihazların koruması ve güvenliği TS EN 63335-1 standartı kapsamında bulunan deneyler ile belirlenmektedir.

 

TS EN 60335-2-30 standartı kapsamında bulunan cihazlara örnek olarak;

Panel ısıtıcılar

Borulu ısıtıcılar

Vantilatörlü ısıtıcılar

Seralarda kullanılan ısıtıcılar şeklindedir.

 

 

TS EN 60335-2-41

 

TS EN 60335-2-41 standartı sıcaklığı 90°C’i aşmayan sıvılar için kullanılan ev ve benzeri yerlerde kullanılması amaçlanan beyan gerilimi, tek fazlı cihazlarda 250 volttan, diğer cihazlarda 480 volttan yüksek olmayan elektrik pompaları ile ilgili güvenlik kurallarını kapsar.

Bu standart ayrıca cihazlarda oluşabilecek elektrik, mekanik, ısıl, ateş ve radyasyon gibi tehlikelere karşı korumayıda kapsamaktadır.

Normal ev tipi kullanımı amaçlanmayan, ancak yine de konuyla ilgili bilgisi olmayan kişilerce dükkânlarda, küçük sanayide ve çiftliklerde kullanılanlar gibi, toplum için tehlike kaynağı olabilen cihazlar da TS EN 60335-2-41 standartının kapsamındadır.

 

Bu cihazların koruması ve güvenliği TS EN 63335-1 standartı kapsamında bulunan deneyler ile belirlenmektedir.

 

TS EN 60335-2-41 standartı kapsamında bulunan cihazlara örnek olarak;

Dalgıç pompalar

Akvaryum pompaları

Bahçe havuzu pompaları

Fıskiye pompaları

Çamur pompaları şeklindedir.

TS EN 60598-2-22

Bu standart acil aydınlatma armatürlerini kapsamaktadır. Acil durumlarda kullanılan bu aydınlatma ürünleri hayati önem taşıdığı için testlerinde de pek çok detay göz önünde bulundurmalıdır. Bu yüzden TS EN 60598-2-22 standardı yapılış ve uygulanış bakımından pek çok farklılık içermektedir. Örnek olarak binaların acil çıkışlarında bulunan bataryalı aydınlatma ürünleri , ışıklı acil tabelaları veya olası bir acil durumda devreye girecek şekilde tasarımlanmış olan armatürler bu standardın kapsamında bulunmaktadır.

 

Görüldüğü üzere aydınlatma ürünleri için dikkat edilmesi gereken pek çok kriter bulunmaktadır. Bu yüzden bu ürünlerin ilgili standartlara göre kesinlikle testlerden geçirilmesi gerekmektedir.